Loading...
Of cynical liars and deceived cynics: Exploring open questions at the intersection of cynicism and unethical behavior
Spiridonova,Teodora
Spiridonova,Teodora
Abstract
A cynical person is someone who believes that humans are mainly motivated by self-interest. Cynical people expect others to lie, cheat, or break rules if it benefits them. But we know little about whether cynical people themselves act more unethically as a result of this, or how cynicism is related to unethicality more broadly. This dissertation therefore examined four key questions on this topic: 1) Are cynical people more likely to behave unethically themselves? 2) Do people see cynicism as helpful for stopping unethical behavior in others?, 3) Do people become more cynical when they (unexpectedly) encounter unethical behavior in daily life?, 4) Can efforts to prevent unethicality, such as interventions against the spread of misinformation, unintentionally increase cynicism? In Chapter 2, we used hypothetical scenarios and a behavioral task to test whether cynical people would lie more, and for what reasons: to take advantage of others or to avoid being taken advantage of themselves. We found that the more cynical a person was, the more likely they were to lie, and that they did so equally for both reasons. In Chapter 3, we asked people to judge the skills of fictional leaders and decide how likely they would be to hire each one as a manager. Cynical leaders were viewed as better at spotting and stopping unethical behavior than trusting leaders, but worse at inspiring positive behavior. Overall, people preferred hiring trusting leaders, even in situations where unethical behavior was common. In Chapter 4, we asked people to read scenarios and recall previous interactions, which involved either positive (ethical) behavior or negative (unethical) behavior that was either expected or unexpected, and asked them to complete a cynicism questionnaire. We found that negative interactions (in which someone acted unethically) made people more cynical relative to positive interactions (in which someone acted unethically), whether the unethical behavior was expected or not. Finally, in Chapter 5, we tested whether an intervention aimed at making people less likely to fall for misinformation could accidentally make people more cynical. Warning people about misinformation did not increase cynicism toward other people or the media, indicating that the intervention was safe. In sum, this dissertation highlights how cynical beliefs can both produce, and be the result of, unethical behavior. Overall, being cynical was shown to have largely negative outcomes, as cynical people were more likely to lie to others, and were viewed as worse leaders. At the same time, it appears that encountering ethical behavior in daily life might be a promising pathway to reducing cynical beliefs. ___ Een cynisch persoon is iemand die gelooft dat mensen vooral worden gemotiveerd door eigenbelang. Cynische mensen verwachten dat anderen zullen liegen, vals spelen of regels overtreden als dat in hun voordeel is. Toch weten we nog weinig over de vraag of cynische mensen daardoor zelf ook onethischer handelen, of hoe cynisme in bredere zin samenhangt met onethisch gedrag. Dit proefschrift onderzocht daarom vier centrale vragen over dit onderwerp: 1) Zijn cynische mensen zelf eerder geneigd om onethisch te handelen? 2) Zien mensen cynisme als iets dat kan helpen om onethisch gedrag van anderen te voorkomen? 3) Worden mensen cynischer wanneer zij (onverwacht) met onethisch gedrag in het dagelijks leven worden geconfronteerd? 4) Kunnen pogingen om onethisch gedrag te voorkomen, zoals interventies tegen de verspreiding van misinformatie, onbedoeld het cynisme vergroten? In Hoofdstuk 2 gebruikten we hypothetische scenario’s en een gedragstaak om te testen of cynische mensen vaker zouden liegen, en om welke redenen: om anderen uit te buiten of om te voorkomen dat zij zelf worden uitgebuit. We vonden dat hoe cynischer iemand was, hoe groter de kans was dat die persoon loog, en dat men in gelijke mate voor beide redenen loog. In Hoofdstuk 3 vroegen we mensen om de vaardigheden van fictieve leiders te beoordelen en aan te geven hoe waarschijnlijk het was dat zij elke leider als manager zouden aannemen. Cynische leiders werden gezien als beter in het opmerken en tegengaan van onethisch gedrag dan vertrouwende leiders, maar als slechter in het inspireren van positief gedrag. Over het geheel genomen gaven mensen de voorkeur aan vertrouwende leiders, zelfs in situaties waarin onethisch gedrag vaak voorkwam. In Hoofdstuk 4 vroegen we mensen om scenario’s te lezen en eerdere interacties te herinneren, waarin ofwel positief (ethisch) gedrag ofwel negatief (onethisch) gedrag voorkwam, dat al dan niet verwacht was, en vervolgens een cynismeschaal in te vullen. We vonden dat negatieve interacties (waarin iemand zich onethisch gedroeg) mensen cynischer maakten dan positieve interacties (waarin iemand zich ethisch gedroeg), ongeacht of het onethische gedrag verwacht werd of niet. Tot slot testten we in Hoofdstuk 5 of een interventie die mensen minder vatbaar moest maken voor misinformatie, hen per ongeluk ook cynischer zou maken. Het waarschuwen voor misinformatie verhoogde het cynisme ten opzichte van andere mensen of de media niet, wat erop wijst dat de interventie veilig was. Samengevat laat dit proefschrift zien hoe cynische overtuigingen zowel kunnen leiden tot, als het gevolg kunnen zijn van, onethisch gedrag. Over het algemeen bleek cynisme vooral negatieve uitkomsten te hebben: cynische mensen logen vaker tegen anderen en werden gezien als minder goede leiders. Tegelijkertijd lijkt het erop dat het tegenkomen van ethisch gedrag in het dagelijks leven een veelbelovende route kan zijn om cynische overtuigingen te verminderen.
Description
Date
2026
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Proefschriftmaken
Files
Research Projects
Organizational Units
Journal Issue
Keywords
Citation
Spiridonova, T 2026, 'Of cynical liars and deceived cynics : Exploring open questions at the intersection of cynicism and unethical behavior', Doctor of Philosophy, Tilburg University. https://doi.org/10.26116/tsb.41561033
License
info:eu-repo/semantics/openAccess