Vanzelfsprekende waarden?

Muis,Quita

Item

Vanzelfsprekende waarden?

Muis,Quita

Abstract

We maken ons in Nederland grote zorgen over de afname van gedeelde normen en waarden. Velen uiten dit ongenoegen gelukkig nog altijd via democratische kanalen. Zo won D66 de recente verkiezingen met een partijprogramma waarin liberaal-democratische waarden centraal staan en boekte het CDA grote zetelwinst door in te zetten op een samenleving ‘waar respect, waarden en normen niet ouderwets zijn, maar juist vanzelfsprekend’. Tegelijkertijd lijkt deze ervaren waardenpolarisatie steeds vaker een reden om tot ondemocratische acties over te gaan. Onze normen en waarden werden bijvoorbeeld met geweld ‘verdedigd’ tijdens het compleet uit de hand gelopen anti-immigratieprotest op het Malieveld en sommige Nederlanders vonden dat de vermoorde Amerikaanse activist Charlie Kirk het er met zijn uitgesproken waarden zelf naar gemaakt had. Ook onder een klein deel van de Nederlandse soevereinen vertaalt het ongenoegen over onze manier van samenleven zich steeds vaker in de rechtvaardiging van geweld. Waargenomen waardenpolarisatie lijkt onze samenleving dus te splijten. In deze bijdrage trek ik deze waarneming echter in twijfel. Zijn onze waarden daadwerkelijk zo gepolariseerd als voornoemde ontwikkelingen doen vermoeden? En in hoeverre zet dit de democratische rechtsstaat onder druk?